728x90 AdSpace

Bấm nút để theo dõi và chia sẻ các bài viết mới
Tin nhanh

Một quan điểm kiến tạo trong dạy học Toán

Hôm nay, chúng tôi sẽ trình bày cơ sở lý thuyết kiến tạo trong dạy học môn toán đó là Một quan điểm kiến tạo trong dạy học Toán, hy vọng các độc giả sẽ đón nhận nhiệt tình.
1. Lý thuyết kiến tạo trong dạy học toán 
       Chúng ta nên hiểu về toán như thế nào để có thể vận dụng vào dạy và học? Những người quan tâm đến nhận thức luận giáo dục toán luôn cố gắng tìm cách trả lời câu hỏi đó. Có người nói nôm na là: Toán là một khoa học nhưng không có vật chất cụ thế để sờ mó, nó khác với các ngành khoa học thực nghiệm như vật lý, hoá, sinh... Toán là khoa học của những ký hiệu trừu tượng. Bản thân các ký hiệu toán không có ý nghĩa gì cả, nếu có chăng cũng chỉ ở trong đầu người tiếp nhận ký hiệu đó. Chúng ta thấy một thực tế là không phải ai cũng hiểu được ý nghĩa của các ký hiệu toán học một cách bản chất và có thể áp dụng được toán vào những tình huống trong thực tế cuộc sống.
       Một thực tế chung cần được thừa nhận là có ba yếu tố làm học sinh không học toán được đó là:   
       - Chúng ta dạy toán cứ  như là các ký hiệu có ý nghĩa rõ ràng và cố hữu.
       - Chúng ta thường không quan tâm đến mức độ chính chắn về nhận thức của người học. Những gì rõ ràng đối với thầy có thể xa lạ đối với học sinh.
       - Chúng ta thường bỏ qua tầm quan trọng về nhu cầu của học sinh trong việc tự kiến tạo cách hiểu toán của riêng mình.
       Có nhiều quan điểm khác nhau trong giáo dục toán, trong đó có hai quan điểm được trình bày sau đây luôn gây tranh luận:
       - Kiến thức toán học, xem như những sự kiện, được truyền thụ có hệ thống và chặt chẽ cho học sinh, giúp học sinh rèn luyện các kỹ năng giải toán.
       - Quan điểm cho rằng một ít học sinh giỏi toán còn những học sinh khác thì không, khi đó trách nhiệm của nhà giáo toán là chỉ ra mức độ học toán của từng học sinh và chọn đúng vấn đề để giao cho các em tự thể hiện, nhằm nâng cao khả năng tư duy của chính người học.
       Khác với hai quan điểm trên, lý thuyết kiến tạo nhằm trả lời câu hỏi: Con người học như  thế nào? Về cơ bản lý thuyết này cho là việc học gắn liền với sự tương tác giữa hai yếu tố sau: những sơ đồ tri thức của người học, và những tri thức mới. Sự tương tác gắn liền với hai quá trình đồng hoá và điều ứng sau đây:
       Đồng hóa: Nếu gặp một tri thức mới nhưng tương tự cái đã biết thì tri thức mới này có thể được kết hợp trực tiếp vào trong một sơ đồ nhận thức đang tồn tại mà nó rất giống với tri thức mới.
       Điều ứng: Đôi khi một tri thức mới có thể hoàn toàn trái ngược với những sơ đồ nhận thức đang có. Khi đó, những sơ đồ hiện có được thay đổi để tương hợp với thông tin trái ngược đó.
       Lý thuyết kiến tạo được trình bày theo hai nguyên tắc như sau:
       - Tri thức được khám phá, kiến tạo một cách tích cực bởi chủ thể nhận thức chứ không phải được tiếp thu một cách thụ động từ môi trường bên ngoài.
       - Nhận thức là quá trình điều ứng và tổ chức lại chính thế giới quan của mỗi người. Nhận thức không phải là khám phá một thế giới độc lập đang tồn tại bên ngoài ý thức của chủ thể.
       Hai giả thuyết này nhằm bác bỏ việc áp đặt và truyền thụ một chiều thụ động đến người học. Giả thuyết thứ nhất nhấn mạnh việc học mang tính chủ động. Giả thuyết thứ hai cho rằng việc học mang tính cá nhân.
       Học là một quá trình mang tính xã hội tích cực, theo những nghiên cứu gần đây đã chỉ ra:
       - Học sinh học tốt nhất khi các em được đặt trong một môi trường học tập có tính xã hội tích cực, ở đó các em có điều kiện và khả năng để KIẾN TẠO sự hiểu biết của riêng mình.
       - Khi có hoạt động dạy học xảy ra trong môi trường như vậy là tạo ra mô hình dạy học kiểu kiến tạo.
       - Mọi người nên nhớ rằng: “Trẻ em tập đi bằng cách đi chứ không phải bằng cách được dạy các qui tắc để đi và rồi thực hành các bài tập về đi”.
       Như vậy, lý thuyết kiến tạo đề cao tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong quá trình nhận thức. Một môi trường học tập tích cực gắn liền với sự hứng thú và sự tự giác trong nhận thức của học sinh sẽ làm cho quá trình tiếp cận tri thức trở nên dễ dàng và thú vị hơn. Tính tích cực trong học tập liên quan mật thiết đến động cơ học tập của học sinh. Động cơ đúng đắn sẽ tạo ra hứng thú cho việc học của học sinh. Hứng thú và tự giác là hai yếu tố tâm lý tạo nên tính tích cực. Phong cách học tập tích cực, độc lập và sáng tạo sẽ phát triển tính tự giác, hứng thú và bồi dưỡng động cơ học tập cho các em.    
       Lý thuyết kiến tạo như là một triết học không phải là mới, nhưng việc thực hành lý thuyết đó vào nền giáo dục hiện đại vẫn còn đang ở giai đoạn định hình. Trong lý thuyết kiến tạo cũng có nhiều quan điểm khác nhau. Thay vì bàn cãi sự khác nhau giữa các quan điểm, chúng ta chỉ quan tâm đến việc làm thế nào để áp dụng lý thuyết kiến tạo vào trong lớp học. Cho nên ở đây, chúng ta chỉ đề cập đến một quan điểm kiến tạo nhằm cụ thể hóa lý thuyết này vào trong dạy học toán.     
 2. Một quan điểm kiến tạo trong dạy học Toán
       Phát biểu một cách nôm na, lý thuyết kiến tạo là niềm tin rằng tất cả các tri  thức đều nhất thiết là một sản phẩm của những hoạt động nhận thức của chính chúng ta. Bằng cách xây dựng trên những kiến thức đã kiến tạo được, học sinh có thể nắm bắt tốt hơn các khái niệm và có thể đi từ nhận biết sự vật sang hiểu nó. Kiến thức được kiến tạo khuyến khích tư duy phê phán, nó cho phép học sinh tích hợp được các khái niệm theo nhiều cách khác nhau. Khi đó học sinh có thể trình bày khái niệm, kiểm chứng, bảo vệ và phê phán về khái niệm được xây dựng.
       Giáo viên đóng một vai trò quan trọng trong việc giúp đỡ học sinh xây dựng kiến thức chính xác. Đôi khi học sinh khám phá, kiến tạo được tri thức nhưng chỉ đúng trong những trường hợp cụ thể. Khi đó thầy giáo cần phải đưa ra thêm những tình huống cho phép học sinh thử nghiệm kiến thức của mình. Một khi học sinh nhận ra rằng tri thức được khám phá, kiến tạo của các em không đúng với tình huống mới, các em có thể điều chỉnh và kiểm tra tính đúng đắn cho phù hợp.
       Học sinh cần phải kiến tạo cách hiểu riêng của mình đối với mọi khái niệm toán học, vì thế, vai trò chủ yếu của người thầy không phải là đọc bài giảng, giải thích, hoặc nổ lực chuyển tải các kiến thức toán học, mà tạo ra những tình huống cho học sinh thiết lập các cấu trúc nhận thức cần thiết.
       Lý thuyết kiến tạo cho rằng kiến thức toán học có được khi con người lập các mô hình toán để trả lời các câu hỏi khi tham gia giải các bài toán, chứ không phải chỉ đơn giản nhận lấy các thông tin, và cũng không phải là sự bộc lộ bẩm sinh. Thách thức trong việc dạy học là tạo ra được những hoạt động thực nghiệm thu hút được học sinh tham gia và động viên khuyến khích các em giải thích, đánh giá, trao đổi, và áp dụng các mô hình toán học cần thiết nhằm làm cho những kinh nghiệm này có ý nghĩa. Học sinh học toán tốt nhất khi các em được đặt trong một môi trường xã hội tích cực ở đó các em có khả năng kiến tạo cách hiểu biết về toán theo cách riêng của chính mình.
       Theo quan điểm này, có nhiều cách tiếp cận để cải thiện việc dạy học toán nhằm tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh trên các giờ lên lớp: Tìm nhiều cách khác nhau để thu hút từng cá nhân học sinh tham gia; Phát triển môi trường giàu thông tin để khảo sát toán học; Chuẩn bị nhiều bài toán hoặc vấn đề có liên quan để giúp học sinh đối chứng thực nghiệm. Trình tự của hai mô hình dạy học chính hiện nay được mô tả trong hình sau:
So do day hoc theo thuyet kien tao, các quan điểm kiến tạo trong dạy học Toán

  Dựa vào quan điểm nêu trên, ta có một cách tiếp cận có tính kiến tạo trong lớp học, đó là trong một lớp học kiến tạo:
       - Thầy giáo không bày cho học sinh cách giải bất kỳ bài toán nào. Mà chỉ đưa ra các vấn đề hoặc bài toán và động viên các em tìm cách riêng của mình để tấn công và giải bài toán;
       - Khi học sinh đưa ra cách giải, thầy giáo cố gắng đừng nói câu trả lời là đúng hay sai, mà chỉ động viên các em đồng ý hoặc không đồng ý với các cách giải khác, và để trao đổi ý tưởng của các em học sinh cho đến khi đồng ý lời giải nào có ý nghĩa và chấp nhận được;
       - Thầy giáo phải tôn trọng cách giải thích của các em học sinh, vì nó gắn liền với tư duy đang có của học sinh;
       - Học sinh được phép dùng các kiến thức các em có để trả lời;
       - Học sinh trao đổi cách giải và lời giải cho nhau, tranh luận với nhau, suy nghĩ có phê phán về cách giải tốt nhất của bài toán.
       Trong lớp học kiến tạo học sinh cảm thấy tự do để:
       - Chia sẻ những niềm tin và quan điểm của mình;
       - Đặt những câu hỏi: Cái gì? Bằng cách nào? và Tại sao?;
       - Phiêu lưu tìm tòi;
       - Đặt giả thuyết;
       - Chấp nhận sai lầm.

Một quan điểm kiến tạo trong dạy học Toán Reviewed by Tân Phúc on 21:33:00 Rating: 5 Hôm nay, chúng tôi sẽ trình bày cơ sở lý thuyết kiến tạo trong dạy học môn toán đó là Một quan điểm kiến tạo trong dạy học Toán, hy vọng cá...

Không có nhận xét nào:

Xin vui lòng để lại vài dòng nhận xét hoặc đánh giá có nội dung. Sự quan tâm, chia sẻ của quý độc giả sẽ tạo ra những trải nghiệm tuyệt vời cho cộng đồng bạn đọc cả nước.