728x90 AdSpace

Theo dõi và chia sẻ các bài viết mới
Tin nhanh

Những phương pháp dạy học kiểu tích cực hóa ở trường phổ thông

Ngồi buồn, muốn kể chuyện các bạn nghe nhưng chẳng biết bắt đầu từ đâu, đành phải quay về bàn luận về những phương pháp dạy học kiểu tích cực hóa ở trường phổ thông, hy vọng đọc giả sẽ có những thông tin cần thiết cho công tác dạy học của mình.
1. Một bài chúng tôi vừa đăng gần đây:
2.    Phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm
Có hai cách tiếp cận chính trong dạy và học toán: Cách tiếp cận lấy thầy giáo làm trung tâm và cách tiếp cận lấy học sinh làm trung tâm.
Phương pháp lấy học sinh làm trung tâm được biết như là:
-    học khám phá
-    học qui nạp
-    học thắc mắc, tìm tòi
Những cách tiếp cận này chú trọng mạnh hơn vào người học.
Khi bạn sử dụng phương pháp lấy học sinh làm trung tâm để dạy toán, bạn vẫn có kế hoạch cho việc dạy và học nhưng lại ít điều khiển trực tiếp lên quá trình học cái gì và học như thế nào của học sinh.
Học sinh có quyền làm chủ cách học riêng của mình.
Những nguyên tắc chính của phương pháp lấy học sinh làm trung tâm
-    Người học có trách nhiệm hoàn toàn về việc học của mình.
-    Vấn đề được học là thích hợp và có ý nghĩa với người học.
-    Gắn bó và tham gia vào hoạt động là cần thiết trong việc học.
-    Mối quan hệ giữa các người học với nhau.
-    Thầy giáo trở thành người hướng dẫn giúp đỡ và cung cấp tài liệu.
Đặc trưng của phương pháp lấy học sinh làm trung tâm
-    Học sinh là những người tham gia tích cực vào việc học của mình.
-    Học sinh học theo nhịp độ nhận thức và dùng các phương pháp học của chính mình.
-    Học sinh được hưng phấn từ bên trong hơn là từ bên ngoài.
-    Việc học được cá nhân hoá nhiều hơn là đạt chuẩn qui định.
-    Phương pháp học sinh làm trung tâm phát triển khả năng “học cách để học” như giải quyết vấn đề, tư duy phê phán, và tư duy phản hồi.
-    Quan tâm nhiều đến những kiểu học khác nhau của học sinh.
-    Sử dụng các kiểu đánh giá “đích thực” về quá trình phát triển của chính từng học sinh (hơn là đánh giá theo kiểu đạt tiêu chuẩn được tổ chức đại trà).
Chọn một phương pháp dạy thích hợp
Hai phương pháp dạy học ở trên khác nhau trên một số khía cạnh quan trọng:
-    Thầy giáo làm gì
-    Cách tổ chức việc dạy học
-    Mức độ học sinh tham gia tích cực vào quá trình học
-    Mức độ trách nhiệm của học sinh về việc học của mình.
Trong cả hai cách tiếp cận dạy học, người thầy giáo đóng vai trò chỉ đạo và giúp đỡ thúc đẩy quá trình học của học sinh. Sự khác biệt thực sự là cách thầy giáo cấu trúc và tổ chức việc học của học sinh.
-    Bạn có thể không dễ dàng để quyết định nên dùng phương pháp nào cho một bài dạy cụ thể vì trong thực tế có rất nhiều yếu tố ràng buộc cần phải xem xét.
-    Có kiến thức tốt về toán chưa đủ bảo đảm cho bạn có thể dạy có hiệu quả. Bạn phải biết cách lôi cuốn học sinh tham gia vào quá trình học và biết cách tổ chức thông tin để những học sinh khác có thể học được.
-    Nhu cầu của học sinh, môi trường học tập, và nội dung cần học sẽ là những tham số giúp bạn chọn phương pháp dạy học thích hợp.
Có ai đọc chưa:  Những quan điểm khi thiết kế những hoạt động học tập toán ở THPT
3.    Phương pháp dạy học theo kiểu hợp tác
    Học hợp tác là việc dùng các nhóm nhỏ học sinh trong dạy học, sao cho các thành viên trong nhóm cùng nhau làm việc, học tập để đạt được các nội dung toán và các kỹ năng xã hội. Các em học sinh cùng nhau làm việc hướng đến một mục đích chung. Học sinh cần phải học cách để điều hành có hiệu quả môi trường học tập này. Mỗi thành viên của nhóm có trách nhiệm của cá nhân mình cũng như là một phần tử của nhóm.
Mục đích của học hợp tác
-    Thúc đẩy sự giao tiếp và tăng thêm mối liên hệ giữa các học sinh với nhau;
-    Củng cố việc học bằng cách trình bày nó cho những người khác biết;
-    Thu hút các thoả thuận khôn ngoan để giải quyết các vấn đề.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng học hợp tác góp phần nâng cao kết quả học tập của học sinh. Học sinh nhận ra được sức mạnh đoàn kết trong giải quyết các vấn đề. Ý tưởng là động viên học sinh “cùng bơi hoặc cùng chìm” với nhau hơn là sản xuất ra những kẻ thắng người thua như trong môi trường học tập có tính ganh đua một cách truyền thống.  
Thông qua thảo luận, tranh luận trong tập thể, ý kiến của mỗi cá nhân được bộc lộ, khẳng định hay bác bỏ, qua đó người học tự nâng mình lên một trình độ mới. Bài học vận dụng được vốn hiểu biết và kinh nghiệm của mỗi học sinh và của cả lớp chứ không phải chỉ dựa trên kiến thức và kinh nghiệm của thầy giáo. Học hợp tác tạo nên sự tương tác có ý thức giữa các học sinh với nhau cũng như với thầy giáo. Học hợp tác đã thực sự làm tăng tính hiệu quả học tập, nhất là lúc phải giải quyết những vấn đề gay cấn, lúc xuất hiện thực sự nhu cầu phối hợp giữa các cá nhân để hoàn thành nhiệm vụ chung. Có khá nhiều phương pháp học hợp tác khác nhau, sau đây chúng tôi chỉ giới thiệu bốn phương pháp học hợp tác cơ bản:
Phương pháp cùng nhau học - kết quả tập thể
Giáo viên lên lớp với vai trò là người gợi mở, xúc tác, động viên, cố vấn, trọng tài trong các hoạt động tìm tòi hào hứng, tranh luận sôi nổi của học sinh trong các nhóm. Các bước tiến hành phương pháp cùng nhau học:
-    Giáo viên chia học sinh thành các nhóm nhỏ có trình độ tương đối đồng đều;
-    Giáo viên nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ cho các nhóm;
-    Mỗi nhóm một nhiệm vụ học tập;
-    Các cá nhân trong nhóm cùng nhau làm việc và hoàn thành chỉ một bài làm để nộp cho giáo viên;
-    Điểm của bài làm cả nhóm là điểm chung cho các cá nhân
Phương pháp Học nhóm - Kết quả cá nhân
Các bước tiến hành:
-    Tổ chức các nhóm học tập (mỗi nhóm gồm 4 học sinh, sức học mỗi nhóm tương đối đồng đều nhau);
-    Giáo viên giới thiệu bài học;
-    Giáo viên giao cùng một phiếu học tập cho tất cả các nhóm;
-    Học sinh cùng nhau học tập và trả lời phiếu học tập theo nhóm;
-    Sau khi bảo đảm tất cả các học sinh trong nhóm hiểu và tự mình làm được phiếu học tập;
-    Giáo viên tiến hành bài kiểm tra cá nhân;
-    Cho điểm tốt cho các tổ có tổng điểm kiểm tra cao.
Phương pháp Ghép nhóm chuyên gia (JIGSAW)
Phương pháp ghép nhóm chuyên gia đã và đang được sử dụng có hiệu quả trong việc củng cố rèn luyện các kiến thức toán cơ bản vừa được học cho học sinh. Phương pháp này được tiến hành theo các bước sau:
-    Giáo viên giới thiệu bài học, vấn đề và nhiệm vụ học tập trước lớp.
-    Chia lớp thành các nhóm học tập gồm 4 học sinh.
-    Giáo viên đánh số học sinh trong nhóm Gi = { Gi1, Gi2, Gi3, Gi4 }.
-    HS cùng số họp nhau thành nhóm chuyên gia, để cùng nhau thực hiện Phiếu học tập (PHT) i (i=1,...,4).
-    HS từ NCG trở về lại NHT gốc để trình bày lại những điều đã tiếp thu và làm được ở nhóm CG cho các HS trong nhóm HT theo thứ tự các PHT.
-    Bài Kiểm tra toàn lớp.
-    Đánh giá kết qủa học tập từng cá nhân và của nhóm.
Phương pháp Khảo sát theo nhóm
Khảo sát theo nhóm gắn liền với:
-    Sự phát triển trí tuệ và kỹ năng xã hội có liên quan;
-    Kiến thức được kiến tạo một cách xã hội bởi cá nhân và các nhóm.
-    Hiểu những quan điểm khác là sự cốt yếu của phát triển cá nhân.
Khảo sát theo nhóm có bốn thành phần chính, đó là khảo sát, tương tác, thể hiện và động cơ thực sự. Bốn thành phần này có quan hệ nội tại và xảy ra đồng thời với nhau:
-    Khảo sát chỉ sự tổ chức và các qui tắc chỉ đạo để dẫn dắt việc học của lớp như là một quá trình tìm tòi khám phá;
-    Tương tác xác định mối quan hệ giữa các cá nhân và xã hội của quá trình học được thể hiện qua sự giao tiếp của các thành viên trong các nhóm nhỏ của lớp học;
-    Sự thể hiện xảy ra ở cả hai khía cạnh giữa các cá nhân cũng như ở mức độ nhận thức cá nhân;
-    Động cơ thực sự chỉ bản chất của sự tham gia nhiệt tình vào vấn đề các em đang học và theo đuổi kiến thức các em muốn đạt được.   
Các bước tiến hành khảo sát theo nhóm
Bước 1: Lớp học xác định những chủ đề và tổ chức chúng lại theo các nhóm nghiên cứu
Học sinh thu thập tư liệu, đặt ra các câu hỏi, phân loại chúng theo các vấn đề. Các vấn đề sẽ trở thành các chủ đề nghiên cứu. Học sinh thành lập nhóm nghiên cứu theo các chủ đề mà mình chọn.
Bước 2: Các nhóm lập kế hoach khảo sát
Các thành viên của nhóm lập kế hoạch một cách hợp tác; các em quyết định sẽ khảo sát điều gì, làm thế nào để bắt đầu và phân chia công việc cho các thành viên trong nhóm. 
Bước 3: Các nhóm tiến hành các khảo sát của mình
Các nhóm viên thu thập, tổ chức và phân tích các thông tin từ những nguồn khác nhau. Các em tập hợp các kết quả thu được và đi đến kết luận. Các nhóm viên thảo luận về công việc của mình trong khi tiến hành khảo sát để trao đổi các ý tưởng và thông tin.
Bước 4: Các nhóm chuẩn bị phần trình bày của mình
Các nhóm viên xác định ý tưởng chính của khảo sát của mình. Các em lên kế hoạch để trình bày các kết quả của mình. Đại diện của các nhóm sẽ gặp nhau để thoả thuận cách trình bày trước lớp.
Bước  5: Các nhóm trình bày
Các phần trình bày được thể hiện trước toàn lớp theo nhiều cách khác nhau. Lớp đánh giá tính rõ ràng và hấp dẫn của các trình bày.
Bước  6: Giáo viên và học sinh đánh giá các đề tài của các em
Học sinh chia sẻ các phản hồi nhận được về các kết quả khảo sát của mình và về những kinh nghiệm khảo sát. Giáo viên và học sinh hợp tác nhau để thẩm định cá nhân, nhóm và việc học của cả lớp. Thẩm định bao gồm cả đánh giá những quá trình tư duy bậc cao.
Ví dụ: Định lý Viét và ứng dụng (SGKTĐ, ĐS10, KHXH&NV). Đây là tiết học chủ yếu là ôn lại kiến thức lớp 9 để đi vào hai ứng dụng đã được chỉ ra trong sách giáo khoa. Vì vậy, về phương pháp dạy bài này không nên thuyết trình, mà nên dùng phương pháp giải quyết vấn đề kết hợp với học hợp tác theo nhóm nhỏ. Giáo viên là người tổ chức hướng dẫn để học sinh hoạt động tự tìm ra kết quả theo mục tiêu bài học. GV chia lớp thành những nhóm nhỏ gồm khoảng 4 đến 6 em HS. Các nhóm lần lượt nhận các phiếu HT từ 1 đến 4 để làm việc theo nhóm của mình. Khi hoàn thành các phiếu HT, học sinh sẽ làm một bài kiểm tra các kiến thức đã học được.

phuong phap day tich cuc hoa o pho thong 
thiet ke phieu hoc tap trong day hoc tich cuc hoa

Mới đăng gần đây:
Những phương pháp dạy học kiểu tích cực hóa ở trường phổ thông Reviewed by Tân Phúc on 11:43:00 Rating: 5 Ngồi buồn, muốn kể chuyện các bạn nghe nhưng chẳng biết bắt đầu từ đâu, đành phải quay về bàn luận về những phương pháp dạy học kiểu tích cự...

Không có nhận xét nào:

Xin vui lòng để lại vài dòng nhận xét hoặc đánh giá có nội dung. Sự quan tâm, chia sẻ của quý độc giả sẽ tạo ra những trải nghiệm tuyệt vời cho cộng đồng bạn đọc cả nước.