728x90 AdSpace

Theo dõi và chia sẻ các bài viết mới
Tin nhanh

Dạy học khái niệm đạo hàm theo cách tiếp cận mô hình hóa

Các khái niệm liên quan đến vấn đề mô hình hóa trong dạy học Toán được giới thiệu tóm lược ở phần đầu bài báo. Để tổ chức dạy học một tri thức theo cách tiếp cận mô hình hóa, yếu tố đầu tiên cần tính đến là nghĩa của tri thức này, tức là những vấn đề mà việc giải quyết đòi hỏi phải có sự can thiệp của tri thức đó. Bài viết đã dành một phần để làm rõ các nghĩa khác nhau liên kết trong khái niệm đạo hàm và những yếu tố cần tính đến khi dạy học khái niệm đạo hàm theo cách tiếp cận mô hình hóa.
Tác giả: Lê Thị Hoài Châu.
Nói đến dạy học đạo hàm thì chắc bạn đã xem: Nghiên cứu Didactic về dạy học khái niệm Đạo hàm ở lớp 11 phổ thông Lê Anh Tuấn 
Toán học bắt nguồn từ thực tiễn, và mọi lí thuyết toán học dù trừu tượng đến đâu cũng đều tìm thấy ứng dụng của chúng trong thực tiễn (từ “thực tiễn” ở đây được dùng theo nghĩa rộng, bao gồm cả thực tế cuộc sống lẫn các khoa học khác). Thế nhưng, xu hướng đặt mục tiêu dạy học (DH) Toán vào việc cung cấp những kiến thức phổ thông, rèn luyện kĩ năng giải một số dạng toán tiêu biểu gắn liền với chúng đã khiến cho kiến thức toán dạy ở nhà trường trở nên hình thức, khô khan, không mấy hấp dẫn và bổ ích đối với đại đa số học sinh (HS).
Nhận thấy bất cập này, chương trình giảng dạy Toán ở nhiều nước trên thế giới từ mấy thập niên qua đã chú trọng đến mục tiêu phát triển năng lực sử dụng một cách sáng tạo những kiến thức và kĩ năng toán học khác nhau vào việc giải quyết các vấn đề đa dạng do thực tiễn đặt ra. Những chương trình cũng như những kiểu DH thiên về kiến thức hàn lâm, xa rời thực tiễn đang dần dần bị loại bỏ.
Dưới đây, tác giả đi sâu vào những vấn đề liên quan đến mô hình hóa bạn có thể xem thêm tại:
mo hinh hoa trong day hoc khai niem dao ham 1

cách tiếp cận mô hình hóa trong dạy học khái niệm đạo hàm 2

dạy học khái niệm đạo hàm bằng cách sử dụng mô hình hóa toán học




cach hay nhat de day bai dao ham


cách dạy bài dạo hàm hay nhất bằng mô hình hóa toán học




 4. Kết luận
Nghiên cứu thực nghiệm của chúng tôi cho thấy dù khái niệm đạo hàm đã được SGK Giải tích 11 trình bày đầy đủ cả ba nghĩa (nghĩa vật lí – tốc độ biến thiên, nghĩa hình học – hệ số góc của tiếp tuyến, nghĩa giải tích – công cụ xấp xỉ affine), HS vẫn có khó khăn trong việc huy động chúng vào giải quyết một số vấn đề của thực tiễn. Giải thích nguyên nhân của những khó khăn này, chúng tôi đã tiến hành các phân tích SGK và thực hành DH của giáo viên trên nhiều phương diện. Một trong những nguồn gốc của khó khăn tìm thấy ở sự lựa chọn của SGK. SGK đã tính đến quan điểm gắn DH toán với vấn đề mô hình hóa. Cả hai cách tiếp cận DH bằng mô hình hóa và DH mô hình hóa đều hiện diện trong SGK. Cụ thể là khái niệm đạo hàm đã được trình bày theo cách tiếp cận DH bằng mô hình hóa (để hình thành nghĩa vật lí của khái niệm). Sau đó SGK nêu ra các ứng dụng khác của đạo hàm, qua đó nghĩa hình học và nghĩa xấp xỉ được đề cập đến. Tuy nhiên, những tình huống cho phép thiết lập mối liên kết giữa ba nghĩa này (vào một khái niệm, đạo hàm) không tồn tại trong SGK. Nguồn gốc thứ hai của những lúng túng của HS nằm ở chỗ, với sự lựa chọn hệ thống bài tập của SGK và thực hành DH của giáo viên, khả năng vận dụng toán học nói chung, đạo hàm nói riêng vào giải quyết những vấn đề ngoài toán học chưa được phát triển ở HS đúng mức như nó cần phải có. Quan điểm gắn DH toán với quá trình mô hình hóa vẫn chưa được tính đến một cách đầy đủ bởi SGK cũng như bởi thực tế DH của GV.
Một đồ án dạy học khái niệm đạo hàm gắn với quan điểm tích hợp và mô hình hóa đã được chúng tôi thiết kế và thực nghiệm, nhưng không thể trình bày trong khuôn khổ của bài báo này.

Lưu ý rằng cho đến nay chúng ta có nhiều cách chia quy trình mô hình hóa toán học: Mô hình hóa toán học và quy trình mô hình hóa toán học

Tài liệu tham khảo
1. Lê Thị Hoài Châu (2014), Mô hình hóa trong dạy học Toán, Báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu cấp cơ sở, Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh.
2. Ngô Minh Đức (2013), Khái niệm đạo hàm trong dạy học Toán và Vật lí ở trường phổ thông, Luận văn Thạc sĩ, Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh.
3. Lê Văn Tiến (2005), Phương pháp dạy học môn Toán ở trường phổ thông, Nxb Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh.
4. Bùi Anh Tuấn (2007), Biểu diễn đồ thị hàm số và nghiên cứu đường cong qua phương trình của nó: trường hợp đường thẳng, Luận văn Thạc sĩ, Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh.
5. Chevallard Y. (1989), Le passage de l'arithmétique à l'algèbre dans l'enseignement des mathématiques au collège, Petit x, N° 19, pp. 45-75, La Pensé Sauvage.
6. Coulange L. (1997), Les problèmes concrets à “mettre en équations” dans l'enseignement, Petit x, N° 47, pp. 33-58, La Pensé Sauvage.
7. Gantois J-Y, Schneider M. (2009), Introduire les dérivées par les vitesses. Pour qui? Pourquoi? Comment?, Petit x, N°79, pp. 5-21, La Pensé Sauvage.
Dạy học khái niệm đạo hàm theo cách tiếp cận mô hình hóa Reviewed by Tân Phúc on 03:14:00 Rating: 5 Các khái niệm liên quan đến vấn đề mô hình hóa trong dạy học Toán được giới thiệu tóm lược ở phần đầu bài báo. Để tổ chức dạy học một tri t...

Không có nhận xét nào:

Xin vui lòng để lại vài dòng nhận xét hoặc đánh giá có nội dung. Sự quan tâm, chia sẻ của quý độc giả sẽ tạo ra những trải nghiệm tuyệt vời cho cộng đồng bạn đọc cả nước.