728x90 AdSpace

Bấm nút để theo dõi và chia sẻ các bài viết mới
Tin nhanh

Tìm hiểu về khái niệm đánh giá trong giáo dục và một số phương pháp đánh giá

Việc tìm hiểu về khái niệm đánh giá trong giáo dục cũng như nắm rõ các phương pháp đánh giá trong giáo dục toán nói riêng và giáo dục nói chung là rất quan trọng đối với mỗi một giáo viên chúng ta. 


1. Một số khái niệm cơ bản về đánh giá trong giáo dục
     Đánh giá: là quá trình thu thập và xử lý kịp thời, có hệ thống thông tin về hiện trạng, khả năng hay nguyên nhân của chất lượng và hiệu quả giáo dục căn cứ vào mục tiêu giáo dục, làm cơ sở cho những chủ trương, biện pháp và hành động giáo dục tiếp theo nhằm phát huy kết quả và sửa chữa thiếu sót.
     Như vậy đánh giá trong giáo dục là một quá trình gồm ba công đoạn: thu thập chứng cứ ; đánh giá kết quả và đưa ra quyết định giáo dục.
     Chẳng hạn, để đánh giá kết quả học tập môn Toán của HS lớp 12 ở học kì 1, người GV phải tiến hành các bước trên như sau:
     Thu thập thông tin: qua các bài kiểm tra định kì (như kiểm tra 45 phút, kiểm tra cuối kì) ; kiểm tra thường xuyên (kiểm tra15 phút, kiểm tra miệng) ; qua quan sát quá trình học tập (sự chuẩn bị cho việc học, làm bài tập về nhà, thái độ học tập...).
    Đánh giá kết quả: từ kết quả học tập của HS, căn cứ vào mục tiêu giáo dục đã vạch ra (chuẩn kiến thức, kĩ năng và thái độ) để đánh giá, xếp loại học tập của HS.
    Đưa ra quyết định giáo dục: kết quả đánh giá là căn cứ để đưa ra các quyết định giáo dục ở giai đoạn tiếp theo (học kì 2) như: dự kiến kết quả học tập học kì 2 ; vạch ra các kế hoạch giáo dục phù hợp với tình hình thực tế của từng HS, của lớp và của nhà trường, chẳng hạn: phân loại HS để phụ đạo cho HS yếu kém ; bồi dưỡng HS giỏi...
    Đo lường: là so sánh một đại lượng với một đại lượng khác được chọn làm chuẩn, làm đơn vị. Trong đánh giá, đo lường là so sánh một sự vật, một hiện tượng với một chuẩn mực nào đó. Khi sử dụng khái niệm đo lường trong đánh giá là muốn khẳng định tính định lượng, tính chính xác, tính đơn nhất của kết quả đánh giá.
    Chẳng hạn ở ví dụ trên, việc đo lường chính là so sánh thành tích học tập của HS với chuẩn kiến thức, kĩ năng và thái độ đã quy định.
     Kết quả học tập: là khái niệm được hiểu theo hai quan niệm khác nhau:
     (1) Đó là mức độ thành tích mà một HS đạt được xem xét trong mối quan hệ với công sức, thời gian đã bỏ ra so với mục tiêu giáo dục. Theo quan niệm này, kết quả học tập là mức thực hiện tiêu chí.
     (2) Đó còn là mức độ thành tích đã đạt được của một HS so với các HS khác. Theo quan niệm này thì kết quả học tập là mức thực hiện theo chuẩn mực.
     Thông thường, kết quả học tập được thể thông qua điểm số, đôi khi là những lời nhận xét của GV.
    Ví dụ kết quả học tập môn Toán của một HS ở học kì 1 được đánh giá bằng điểm số là 8.0. Như vậy theo cách hiểu thứ nhất kết quả học tập của HS này đã đạt được so với mục tiêu giáo dục đặt ra là 80% và được xếp loại HS giỏi toán. Nhưng hiểu theo quan điểm thứ hai, kết quả này phải được so sánh với các HS cùng học. Nếu điểm số cao nhất của lớp chỉ là 8.0 thì kết quả của HS này được đánh giá tốt, nhưng nếu trong lớp còn có nhiều HS có kết quả cao hơn 8.0 thì kết quả của HS đó chưa cao.
     Chuẩn đánh giá: trong giáo dục thì chuẩn đánh giá chính là mục tiêu giáo dục. Mục tiêu này được cụ thể hóa thành các mục tiêu về kiến thức, kĩ năng và thái độ của từng môn học hoặc hoạt động học tập. Để có thể đo lường được kết quả học tập thì các mục tiêu phải được lượng hóa thành các chuẩn có thể đo lường được. Hiện nay đối với từng môn học trong chương trình phổ thông, trong đó có môn Toán, các mục tiêu giáo dục được lượng hóa thành các các yêu cầu về kiến thức và kĩ năng. Đây là những yêu cầu tối thiểu mà HS có thể và cần phải đạt được sau một giai đoạn học tập.
2. Các loại hình đánh giá trong giáo dục
    Có nhiều cách phân loại các loại hình đánh giá.
    Nếu căn cứ vào mục đích có thể chia đánh giá thành ba loại
      Đánh giá chẩn đoán: nhằm xác định điểm xuất phát của người học trước khi học một chủ đề cụ thể, từ đó đưa ra những quyết định cần thiết (thiết kế những HĐDH nào, củng cố kiến thức vào thời điểm nào...) và dự kiến kết quả học tập sẽ đạt được.
     Đánh giá quá trình: nhằm thu thập thông tin phản hồi về kết quả học tập của Hỉntong quá trình dạy học một nội dung nào đó, làm cơ sở cho việc định hướng các HĐDH tiếp theo để làm cho những hoạt động này có hiệu quả hơn.
     Đánh giá tổng kết: nhằm cung cấp thông tin về kết quả học tập của HS so với mục tiêu đã đặt ra của mỗi giai đoạn giáo dục. Nó là cơ sở để phân loại, lựa chọn, sắp xếp HS vào các chương trình học thích hợp.
Có thể minh hoạ các loại hình đánh giá trên đây trong một giai đoạn giáo dục là một học kì ở trường phổ thông như sau:
    Đánh giá chẩn đoán: được tiến hành vào đầu năm học nhằm khảo sát chất lượng đầu vào của HS, làm cơ sở cho việc phân chia HS vào các lớp, dự kiến kết quả học tập cuối kì và các kế hoạch giáo dục khác.
   Đánh giá quá trình: được tiến hành trong quá trình dạy học trên lớp của GV và HS qua từng nội dung kiến thức, từng bài học hay từng chương để điều chỉnh các HĐDH trên lớp sao cho việc dạy học đảm bảo đạt được mục tiêu đề ra.
    Đánh giá tổng kết: được tiến hành vào cuối kì học nhằm đánh giá kết quả học tập của HS sau một kì học, làm cơ sở để đưa ra kế hoạch cho giai đoạn giáo dục tiếp theo.
     Như vậy việc đánh giá được tiến hành một cách liên tục trong quá trình giáo dục. Đánh giá tổng kết của giai đoạn giáo dục này có thể xem là đánh giá chẩn đoán của giai đoạn tiếp theo.
    Tuy nhiên, nếu căn cứ vào "cái để so sánh đối chiếu" thì có thể phân chia đánh giá thành hai loại:
    Đánh giá theo tiêu chí: nhằm xác định mức độ đạt được kết quả học tập của mỗi HS theo mục tiêu giáo dục đã đặt ra trước. Trong đánh giá theo tiêu chí, kết quả học tập của mỗi HS được so sánh với các chuẩn kiến thức, kĩ năng đã qui định trong các chương trình giáo dục của môn học. Các kì kiểm tra 15 phút, kiểm tra một tiết và kiểm tra học kì, thi tốt nghiệp phổ thông là những ví dụ về đánh giá theo tiêu chí.
     Đánh giá theo chuẩn mực: nhằm so sánh kết quả học tập của một HS với các HS khác được học cùng một chương trình giáo dục. Các kì thi HS giỏi, tuyển sinh vào trường chuyên, đại học, cao đẳng là những ví dụ về đánh giá theo chuẩn mực.
3.  Một số phương pháp đánh giá trong giáo dục
    (1) Phương pháp quan sát: thông qua việc quan sát thái độ, tính tích cực, chịu khó của HS trong học tập trên lớp, chuẩn bị bài ở nhà, thảo luận, hợp tác nhóm... để đánh giá HS.
    Phương pháp này rất phổ biến, có thể đánh giá các hoạt động của HS trong và ngoài lớp. Những kĩ thuật thường dùng của phương pháp này là:
        - Ghi chép bằng biên bản.
        - Phiếu kiểm kê.
    (2) Phương pháp trắc nghiệm: thông qua cách cho HS làm các bài kiểm tra, phiếu học tập…được biên soạn sẵn với hình thức vấn đáp hoặc viết, qua đó GV nắm đánh giá được trình độ, kết quả học tập của HS. Những kĩ thuật của phương pháp trắc nghiệm được nghiên cứu công phu và đã được ứng dụng rộng rãi như:
        - Thiết kế khung tiêu chí kĩ thuật đề kiểm tra.
        - Thiết kế thang đánh giá cho bài luận.
        - Biên soạn câu hỏi.
    (3) Phương pháp nghiên cứu sản phẩm: bằng cách lưu trữ và nghiên cứu sản phẩm học tập của HS để đánh giá kết quả học tập của họ. Những kĩ thuật của phương pháp này là:
        - Lựa chọn và tập hợp sản phẩm hoạt động cá nhân hoặc nhóm HS.
        - Lưu trữ những bài tập, bài luận, cách giải quyết tốt nhất.
        - Kĩ thuật sử dụng sản phẩm nghiên cứu.
    (4) Trình diễn của HS: bằng cách yêu cầu HS trình bày trước lớp một kiến thức toán học (một mẫu chuyện về toán, tranh luận về một lời giải...), qua đó họ biểu lộ rõ những kiến thức và kĩ năng, nhờ đó GV có thể đánh giá được HS.
    (5) Tự đánh giá của HS: Việc tự đánh giá của HS có thể diễn ra khi họ phải làm một bài tập, trình diễn một hoạt động trước lớp, tạo một sản phẩm học tập. Từ đó bồi dưỡng cho HS ý thức trách nhiệm, tinh thần tự phê bình, khả năng tự đánh giá, tính độc lập, lòng tự tin và tính sáng tạo.
4.  Quy trình đánh giá kết quả học tập
Tùy theo mục đích khác nhau, người ta có thể thiết kế các quy trình đánh giá khác nhau. Nhưng về cơ bản có thể bao gồm các công đoạn theo thứ tự như sơ đồ sau:
thế nào là đánh giá trong giáo dục, một số phương pháp đánh giá, phuong phap danh gia giao duc toan hien nay
 Sơ đồ 1.1. Quy trình đánh giá kết quả học tập
     (1) Xây dựng các tiêu chí đánh giá (là các năng lực và các hành vi cần đạt) nhằm cụ thể hoá mục tiêu học tập đối với HS. Các tiêu chí đánh giá chính là chuẩn kiến thức và kĩ năng đã qui định.
    (2) Lập kế hoạch các hoạt động học tập giúp HS đạt được các tiêu chí đã qui định ở trên bằng các hoạt động giảng dạy, ôn tập.
    (3) Xây dựng hoạt động đánh giá bao gồm: quyết định phương pháp đánh giá, thiết kế quy trình triển khai, lựa chọn loại hình đánh giá, xây dựng bộ công cụ, thiết lập thang xếp loại,…phù hợp với kết quả học tập đã dự kiến.
    (4) Thu thập chứng cứ thành công: tổ chức quá trình thu thập thông tin qua việc cho HS làm các bài kiểm tra ; trả lời câu hỏi của GV ; quan sát hoạt động học tập của HS ; qua sản phẩm HS làm...
    (5) Đánh giá chất lượng học tập của HS trong mối quan hệ với các tiêu chí: trên cơ sở các chứng cứ thu được và các tiêu chí đã vạch ra để đánh giá kết quả học tập của HS.
    (6) Xếp loại thành tích học tập của HS: căn cứ vào kết quả đánh giá và cách xếp loại thành tích học tập đã quy định để xếp loại HS.
    (7) Thông báo kết quả cho HS, phụ huynh và những người có liên quan để có các quyết định giáo dục phù hợp theo hướng nâng cao chất lượng học tập của HS.
    Qua phân tích ở trên cho thấy, đánh giá kết quả học tập của HS là một quy trình gồm nhiều công đoạn khác nhau. Mỗi công đoạn điều có một ý nghĩa riêng, tuy nhiên để có được kết quả đánh giá tin cậy thì công đoạn quan trọng nhất là việc thu thập chứng cứ. Muốn vậy cần phải có một bộ công cụ đánh giá tốt, đáng tin cậy và khách quan.

Tìm hiểu về khái niệm đánh giá trong giáo dục và một số phương pháp đánh giá Reviewed by Tân Phúc on 11:14:00 Rating: 5 Việc tìm hiểu về khái niệm đánh giá trong giáo dục cũng như nắm rõ các phương pháp đánh giá trong giáo dục toán nói riêng và giáo dục nói c...

Không có nhận xét nào:

Xin vui lòng để lại vài dòng nhận xét hoặc đánh giá có nội dung. Sự quan tâm, chia sẻ của quý độc giả sẽ tạo ra những trải nghiệm tuyệt vời cho cộng đồng bạn đọc cả nước.